آموزش روش ویکور فازی

آموزش روش ویکور فازی (FUZZY VIKOR)

روش ویکور فازی اولین بار توسط اپرکویک ارائه شد. در این روش ما می توانیم از داده هایی که دقت کافی ندارند استفاده کنیم. روش ويکور فازی به تصميم گيرنده اجازه مي دهد تا جواب هاي ترجيحي را براي محيط سازماني واقعي تعيين کند. چن و وانگ متدولوژي زير را براي روش ويکور با داده هاي فازي ارائه دادند(Chen and Wang, 2009).

برای دنلود نرم افزار ویکور فازی (Fuzzy Vikor Solver) اینجا کلیک کنید

روش ویکور فازی نسبت به روش ویکور در حالت قطعی تفاوت هایی دارد که در ادامه گام های روش ویکور فازی ارائه شده است:

گام ۱: اولین گام روش ویکور فازی تشکیل ماتریس تصمیم فازی می باشد.

گام ۲: گام دوم شناسایی بهترین مقدار  و بدترین مقدار  در هر معیار ماتریس(جواب های ایده آل مثبت و منفی(ندیر)). برای معیار مثبت (با ماهیت سود)، بزرگترین مقدار بهترین مقدار است و کوچکترین مقدار بدترین مقدار است.  برای معیار منفی (با ماهیت هزینه)، برعکس می باشد.Picture11

گام۳: محاسبه مقادیر شاخص های مطلوبیت یا سودمندی(S) و عدم مطلوبیت یا نارضایتی(R):S و R به ترتيب معيار مطلوبيت و معيار عدم مطلوبيت را نشان مي دهند. هر چقدر این دو شاخص که عدد فازي مثلثي هستند، کوچکتر باشند، در حالت بهتري مي باشد(Wu & et al, 2009).

نکته: به عبارات زیر که هنگام محاسبه شاخص مطلوبیت و شاخص عدم مطلوبیت باید محاسبه کرد به صورت مستقل ماتریس اختلاف فازی نرمال شده(dij) می نامند.نکته) حرف B منظور معیارهای از جنس سود است و حرف C معیارهای از جنس هزینه

نکته) عبارت dij در مقالات مختلف به روش های متفاوتی محاسبه شده است بنابراین ممکن است شما در مطالعات خود به روش های مختلفی از محاسبات برخورد کنید اما این نکته را در نظر داشته باشید که همه روش ها در نهایت رتبه یکسانی ارائه می کنند هر چند ممکن است مقادیر شاخص های S، R و Q آنها کمی با هم تفاوت داشته باشد.

گام۴: محاسبه شاخص Q با استفاده از مقادیر شاخص های R و S.

گام ۵: رتبه بندی گزینه ها بر اساس شاخص های R و S و Q طبق مفاهیم ویکور معمولی.

نکته) از آنجایی که مقادیر بدست آمده برای شاخص های S، R و Q به صورت فازی می باشد بنابراین برای مقایسه و رتبه بندی آنها می توانیم از روش های مختلفی استفاده کنیم.

برای دنلود نرم افزار ویکور فازی (Fuzzy Vikor Solver) اینجا کلیک کنید

مثال) فرض کنید قرار است ۵ گزینه A1 تا A5 را بر اساس  چهار معیار C1 تا C4 به روش ویکور فازی مورد ارزیابی و رتبه بندی قرار دهیم.

گام۱) اولین گام در روش ویکور تشکیل ماتریس تصمیم مساله می­ باشد. برای تشکیل ماتریس تصمیم مساله باید معیارها، جنس معیارها، وزن معیارها،گزینه­ ها و وضعیت هر یک از گزینه ­ها در هر یک از معیارها در دسترس باشد. وزن معیارها را باید بر اساس نظرات خبرگان یا با استفاده از روش دیگر مثل روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی محاسبه نمود. جدول زیر ماتریس تصمیم بدست امده برای مساله مورد نظر را نشان می دهد.

گام ۲) پس از تشکیل ماتریس تصمیم مساله باید به سراغ تعیین جواب های ایده آل مثبت و منفی یا همان بهترین مقدار و بدترین مقدار رفت. جدول زیر مقادیر بدست آمده برای مساله مورد نظر را بر اساس روابط بالا نشان می دهد.

گام۳) محاسبه مقادیر شاخص های S و R: در این مرحله مقادیر مربوط به شاخص های نارضایتی(S) و سودمندی(R) را محاسبه می کنیم اما همانطور که از روابط مشخص برای محاسبه این شاخص ها باید ابتدا فاصله هر یک از گزینه ها از جواب های ایده آل را محاسبه نمود. جداول زیر به ترتیب فاصله گزینه ها از جواب های ایده آل و شاخص های نارضایتی و سومندی را ارائه می کنند.

گام۴: محاسبه شاخص ویکور یا Q با استفاده از مقادیر شاخص های R و S.

گام۵) ارزیابی و اولویت بندی گزینه ها بر اساس شاخص ویکور.

همانطور که گفته شد برای ارزیابی و اولویت بندی گزینه ها باید به همان روش قطعی اقدام نمود. اما قبل از این کار ابتدا باید شاخص های S، R و Q را از حالت فازی خارج کرد و قطعی نمود یا به عبارتی دی فازی نمود. برای دی فازی کردن می توانیم از روابط مختلف استفاده کنیم که یکی از رایجترین این روابط استفاده از همان رابطه موجود در مباحث کنترل پروژه است یعنی حد بالا را بعلاوه چهار برابر حد وسط کرده و سپس بعلاوه حد پایین نموده و انتها حاصل آن را بر عدد ۶ تقسیم کرده.

جدول زیر مقادیر قطعی هر یک از شاخص های ویکور را به همراه رتبه گزینه ها در هر یک از آنها نشان می دهد.

برای مشاهده نحوه بررسی شروط ویکور به بخش آموزش روش ویکور قطعی(اینجا ) مراجعه فرمایید.

همانطور که مشاهده می­ شود شرط اول برقرار نیست، ولی شرط دوم برقرار است. اما از آنجایی که رتبه بندی گزینه­ ها در همه شاخص­ ها دقیقا یکسان است بنابراین می­ توان از رتبه ­بندی شاخص ویکور به عنوان رتبه بندی نهایی استفاده نمود.

نکته: در برخی از مقالات مشاهده می شود که بعد از گام یک یعنی تشکیل ماتریس تصمیم دو گام دیگر به نام های گام محاسبه ماتریس نرمال شده و گام محاسبه ماتریس نرمال شده موزون ارائه می کنند. باید به این نکته توجه داشته باشید که برخلاف روش تاپسیس در روش ویکور نرمال سازی و موزون کردن به نوعی در خود گام های روش ویکور وجود دارد بنابرای نیازی نیست که گام هایی به این نام ایجاد کنیم ولی این نکته را هم در نظر داشته باشید که حتی اگر این دو گام را هم به گام های بالا اضافه کنیم نتایج بدست آمده تفاوتی با روش ارائه شده نخواهد داشت.

کلیه محاسبات بالا در چند ثانیه توسط نرم افزار ویکور فازی طراحی شده توسط تیم مشاوره مدیریت انجام شده است

برای دنلود نرم افزار ویکور فازی (Fuzzy Vikor Solver) اینجا کلیک کنید

با استفاده از نرم افزار می توانید در وقت و هزینه خود صرفه جویی نمایید. مساله ای که باید در چند روز حل نمایید و بعد از حل نیز در صحت آن شک خواهید داشت را می توانید با نرم افزار در چند ثانیه حل کنید و زمان خود را صرف سایر فعالیت های با ارزش خود نمایید.

در صورت نیاز به مشاوره، راهنمایی، آموزش و یا تحلیل داده های خود با استفاده از روش های تصمیم گیری چند شاخصه با بهترین کیفیت به بخش ارتباط با ما مراجعه فرمایید

آموزش روش ویکور فازی – آموزش روش ویکور فازی – آموزش روش ویکور فازی- آموزش روش ویکور فازی – آموزش روش ویکور فازی – تکنیک ویکور فازی- تکنیک ویکور فازی- تکنیک ویکور فازی- تعریف ویکور فازی- تعریف ویکور فازی- تعریف ویکور فازی – ویکور فازی چیست – ویکور فازی چیست- ویکور فازی چیست – آموزش ویکور فازی-   آموزش ویکور فازی-  آموزش ویکور فازی- آموزش روش ویکور فازی – آموزش روش ویکور فازی – آموزش روش ویکور فاز

اولین نفری باشید که نظر می دهد.

دیدگاهی بنویسید