آموزش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی

آموزش فرآیند تحليل سلسله مراتبي فازی (Fuzzy AHP)

در بخش AHP در مورد مزایای روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و نحوه کاربرد آن توضیح داده شد. اما گاهی پژوهشگر هنگام جمع آوری داده ها و پرسشنامه مقایسه زوجی با شرایطی روبرو می شود که امکان تعیین مقادیر دقیق و قطعی برای مقایسات زوجی وجود ندارد. در این گونه شرایط باید به دنبال مفاهیمی بود که بتواند به تصمیم گیرنده در اتخاذ تصمیم مناسبت تر کمک کند. تئوری مجموعه فازی یکی از مفاهیمی است که می تواند به تصمیم گیرنده در اتخاذ تصمیم در شرایط عدم وجود اطلاعات کامل و دقیق کمک کند. به همین منظور پژوهشگران از این مفهوم در روش های تصمیم گیری چند معیاره کمک گرفته اند که فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی (Fuzzy AHP) یکی از این موارد می باشد. اما در سال های اخیر روش های مختلفی برای فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی معرفی شده است که در این بخش به تشریح دو روش از آنها پرداخته می شود.

در سال ۱۹۸۳ دو محقق هلندی به نام های لارهون و پدریک روشی را برای فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی ارائه کردند که بر اساس روش حداقل مجذورات لگاریتمی بنا شده است. اما تعداد محاسبات و پیچیدگی مراحل این روش باعث شد که این روش چندان مورد استفاده قرار نگیرد. در سال ۱۹۹۶ روش دیگری تحت عنوان روش تحلیل توسعه ای توسط یک محقق چینی به یونگ چانگ ارائه گردید. در ادامه مفاهیم و تعاریف فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی بر اساس روش تحلیل توسعه ای ارائه می شود.

دانلود نرم افزار فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی (Fuzzy AHP)

روش اول: فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی(روش چانگ)

در تکنیک AHP فازی پس از ترسیم درخت سلسله مراتب تصمیم، باید به مقایسه زوجی عناصر هر سطح مدل پرداخت. در مرحله‌ی انجام محاسبات، با استفاده از تعاریف و مفاهیم AHP فازی، ضرایب هر یک از ماتریس­های مقایسات زوجی محاسبه می­شود. به این ترتیب که برای هر یک از سطرهای ماتریس مقایسات زوجی، ارزش Sk که خود یک عدد فازی مثلثی است، از رابطه‌ های زیر بدست می آید.

Picture1

که در این روابط K بیانگر شماره سطر و i و j به ترتیب نشان دهنده گزینه ها و شاخص ها می باشد.

پس از محاسبه تمامی Skها، در این مرحله باید طبق رابطه زیر درجه بزرگی هر یک از عناصر سطوح را بر سایر عناصر آن سطح، به صورت جداگانه، محاسبه نماییم.

Picture2

میزان بزرگی یک عدد فازی مثلثی از K عدد فازی مثلثی دیگر از رابطه­ی زیر بدست می­آید:

Picture3

همچنین برای محاسبه­ی وزن شاخص­ها در ماتریس مقایسات زوجی بصورت زیر عمل می­کنیم:

Picture4

بنابراین بردار وزن شاخص­ها بصورت زیر خواهد بود، که همان بردار ضرایب غیر بهنجار AHP فازی خواهد بود:

Picture5

همانطور که مشاهده می شود وزن  نهایی بدست آمده در این روش بصورت غیر فازی می باشد. اما از آنجایی که گاهی پژوهشگران نیاز دارند که وزن بدست آمده بصورت فازی باشد بنابراین در ادامه روشی ارائه می شود که در آن وزن ها بصورت فازی بدست می آید.

روش دوم: فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی(روش تحلیل یافته)

مراحل این روش دقیقاً مشابه روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی(AHP) می باشد. که در زیر مراحل آن ارائه شده است:

مرحله ۱: ترسیم درخت سلسله مراتبی.

مرحله ۲: تشکیل ماتریس مقایسات زوجی.

Picture1

مرحله ۳: محاسبه میانگین هندسی سطرها.

Picture2 - Copy

مرحله ۴: نرمالایز کردن میانگین مهندسی.

Picture3 - Copy

مرحله ۵: ترکیب اوزان.

دانلود نرم افزار فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی

دانلود نرم افزار محاسبه نرخ ناسازگاری روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی به روش گوگوس و بوچر (Gogus and Boucher)

در صورت نیاز به مشاوره، راهنمایی، آموزش، تدریس و یا تحلیل مسائل خود به بخش ارتباط با ما مراجعه فرمایید.

اولین نفری باشید که نظر می دهد.

دیدگاهی بنویسید